13/09/2026
NHỮNG GIỌT NƯỚC MẮT SAU PHIÊN TÒA...
Nhớ lại 8 năm trước, bà Tư tìm đến tôi trong tâm trạng lo sợ, hoang mang.
Trên tay bà là giấy triệu tập của Tòa án.
Vừa ngồi xuống, bà đã hỏi:
“Luật sư ơi, nếu họ lấy lại đất thì gia đình tôi biết đi đâu?”
Bà Tư đang sinh sống trên 600m² đất tại TP.HCM, do gia đình bà khai hoang, sử dụng ổn định hơn 20 năm.
Nhưng năm 2018, bà Hoa bất ngờ khởi kiện.
Không chỉ đòi lại toàn bộ 600m² đất, bà Hoa còn yêu cầu bà Tư phá dỡ căn nhà cấp 4 để trả lại đất trống.
Trong đơn kiện, bà Hoa cho rằng bà Tư lấn chiếm đất của gia đình mình, rồi kê khai sai nguồn gốc để đăng ký sử dụng.
Và bà Hoa không đến Tòa với hai bàn tay trắng.
Bà đưa ra một chứng cứ khiến bà Tư càng lo sợ:
Bằng khoán điền thổ từ trước năm 1975 thể hiện 600m² đất này đứng tên ông nội bà Hoa.
Nếu yêu cầu khởi kiện được chấp nhận, bà Tư không chỉ mất đất mà căn nhà cũng bị phá dỡ.
Chồng mất sớm, một mình bà bươn chải nuôi các con.
Nay trên mảnh đất ấy còn là cuộc sống của ba người con và sáu đứa cháu.
Có những hôm làm việc với tôi, bà cứ hỏi đi hỏi lại:
“Tôi có giữ được đất không luật sư?”
Tôi không dám hứa.
Bởi tranh chấp đất đai rất phức tạp. Có những giấy tờ tưởng như quyết định tất cả, nhưng khi lần lại quá trình quản lý, sử dụng đất qua nhiều thời kỳ, câu chuyện pháp lý có thể hoàn toàn khác.
Chúng tôi phải lần lại từng giai đoạn:
Đất từ đâu mà có?
Ai quản lý, sử dụng qua các thời kỳ?
Nhà nước đã giải quyết phần đất này như thế nào?
Hồ sơ cấp giấy có căn cứ gì?
Và rồi, từ những hồ sơ cũ, nút thắt của vụ án dần được mở ra.
Bà Tư đã khai hoang, sử dụng đất từ nhiều năm và được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 1995.
Nhưng phía bà Hoa đòi đất cũng có lý vì theo pháp luật đất đai hiện hành, Bằng khoán điền thổ là một trong những giấy tờ về quyền sử dụng đất được Luật đất đai thừa nhận.
Đó cũng chính là điều khiến vụ án không hề đơn giản.
Vậy vấn đề quyết định của vụ án nằm ở chỗ nào?
Sau năm 1975, phần đất này đã được Nhà nước quản lý, giải quyết và giao cho người khác sử dụng như thế nào qua từng thời kỳ?
Đó là lý do chúng tôi kiên trì đề nghị Tòa án xem xét một nguyên tắc rất quan trọng của pháp luật đất đai:
“Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất đã được giao theo quy định của Nhà nước cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách đất đai.”
Ngày Tòa tuyên án cuối cùng cũng đến.
Bà Tư ngồi lặng im chờ đợi.
Có lẽ lúc ấy bà chỉ nghĩ một điều:
Bước ra khỏi phòng xử hôm nay, gia đình mình còn căn nhà để trở về hay không?
Và rồi...
Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hoa.
Bà Tư giữ được 600m² đất và căn nhà
Nghe Tòa tuyên án, bà Tư khóc.
Nhưng lần này không còn là nước mắt của sợ hãi.
Bà nắm lấy tay tôi:
“Vậy là mấy đứa nhỏ còn có chỗ ở rồi luật sư...”
Câu nói ấy làm tôi nhớ mãi.
Làm nghề luật sư, có những vụ án niềm vui không chỉ nằm ở hai chữ “thắng kiện”.
Mà là phía sau bản án ấy...
một người mẹ già vẫn còn nơi nương thân.
Ba người con vẫn còn kế sinh nhai.
Sáu đứa cháu vẫn còn một mái nhà để trở về.
600m² đất với nhiều người có thể chỉ là một tài sản.
Nhưng với gia đình bà Tư, đó là cả một cuộc đời.
Bạn có ý kiến gì hãy bình luận và chia sẻ.
**o
