Giới thiệu xứ Thanh
Thanh Hoá ở Bắc Trung Bộ, điểm cực Bắc của Thanh Hoá cách thủ đô Hà Nội 150 km. Phía Tây Thanh Hóa giáp nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, với chiều dài đường biên giới 192 km chạy qua những vùng núi cao hiểm trở. Phía Bắc giáp tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Sơn La với chiều dài địa giới 175 km. Phía Nam giáp tỉnh Nghệ An với đường địa giới dài hơn 160km và phía Đông là biển Đông
với đường bờ biển dài 102km. Suốt chiều dài của lịch sử Tổ quốc, Thanh Hóa là một địa phương tương đối ổn định về mặt địa giới hành chính. Vùng đất này là địa bàn sinh tụ của 7 tộc người anh em: Kinh, Mường, Thái, Dao, Mông, Thổ và Khơ Mú mà mỗi tộc người mang một sắc thái riêng, tạo nên bức tranh lung linh đa sắc mầu của văn hóa xứ Thanh. Với vị trí địa lý đặc biệt, nơi hội tụ đầy đủ tiềm năng của ba vùng kinh tế: miền núi, trung du, đồng bằng ven biển, nguồn tài nguyên phong phú bao gồm tài nguyên đất, tài nguyên rừng, tài nguyên khoáng sản. Vùng đất này là hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam. Thanh Hóa Là một tỉnh rộng lớn, có diện tích tự nhiên 11.106km2, dân số trên 3,4 triệu người sinh sống và làm việc trên 27 huyện, thị xã và thành phố. Với vị trí địa lý độc đáo, hệ thống sông ngòi lắm thác nhiều ghềnh, biển cả bao la và núi non hùng vĩ, từ buổi bình minh của lịch sử dân tộc, xứ Thanh đã là địa bàn sinh sống của con người. Sơ kỳ thời đại đá cũ, cách ngày nay vài chục vạn năm, qua kết quả khai quật và nghiên cứu di chỉ núi Đọ và với địa chỉ khảo cổ học hang Con Moong (Thạch Thành) - một địa điểm duy nhất được biết đến nay ở Việt Nam chứa đựng cả 3 nền văn hóa khảo cổ có các bước phát triển liên tục; Văn hóa Sơn Vi- Văn hóa Hòa Bình - Văn hóa Bắc Sơn; Văn hóa Đông Sơn đã một lần nữa minh chứng cho tính lâu đời, phát triển liên tục của vùng đất lịch sử này. Nằm ở phía Bắc trung bộ, Thanh Hoá là mảnh đất địa linh nhân kiệt, có truyền thống văn hoá lâu đời, phong phú và đa dạng. Qua quá trình vật lộn với thiên nhiên để sinh tồn và phát triển, người xứ Thanh đã tạo cho mình sắc thái văn hóa riêng biệt, thể hiện qua một khối lượng di sản hết sức phong phú và đa dạng. Đó là hệ thống các làng nghề truyền thống nổi tiếng của người Kinh, Mường, Dao, Thái, Thổ, tiêu biểu như : nghề chạm khắc đá ở làng An Hoạch (Đông Sơn), nghề rèn Tất Tác (Hậu Lộc), nghề đúc đồng Trà Đông, nghề làm Chum vại, tiểu sành ở làng Đức Thọ Vạn, nghề làm giấy của người Dao (Ngọc Lặc), nghề dệt g*i của người Thổ (Như Thanh), nghề dệt vải lanh của người Mông (Quan Sơn), nghề dệt thổ cẩm của người Thái, người Mường (Bá Thước, Ngọc Lặc)... đến những truyền thuyết, giai thoại văn hóa dân gian, dân ca, dân vũ và hệ thống những trò diễn ra đời từ rất sớm và ngày càng hoàn thiện như các trò Xuân Phả (Thọ Xuân), trò Chiềng, trò Chụt (Yên Định) Pồn Poông, dân ca Đông Anh, Xường, Rạng, Bọ Mẹng của người Mường, Cá Sa, Kin Chiêng Boọc Mạy của người Thái, múa Chuông, múa Rùa của người Dao… cùng hàng trăm lễ hội diễn ra quanh năm trên khắp địa bàn Thanh Hóa như: lễ hội Bà Triệu, lễ hội Lê Hoàn, Lễ hội Lam Kinh, lễ hội Quang Trung… Không những vậy thiên nhiên còn hào phóng ban tặng cho xứ Thanh nhiều hang động kỳ vĩ như động Bích Đào, động Long Quang, động Kim Sơn, Động Hồ Công… cùng với hệ sinh thái môi trường nhiệt đới đã tạo cho xứ Thanh những khu du lịch sinh thái lý tưởng như: vườn quốc gia Bến En, Pù Hu, Pù Luông, Tam Quy...Tất cả đã làm phong phú thêm đời sống tinh thần của nhân dân Thanh Hóa. Thanh Hoá cũng là vùng đất truyền thống đấu tranh anh dũng kiên cường, nơi phát tích của nhiều triều đại phong kiến Việt Nam. Vùng đất đã gắn liền với quá trình tồn vong, hưng thịnh của quốc gia, dân tộc. Người xứ Thanh xưa và nay đã viết nên nhiều trang sử hào hùng của dân tộc, được lưu danh bởi các tên tuổi như: Triệu Thị Trinh, Lê Hoàn, Lê Lợi, Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền... và các vương triều trong lịch sử dân tộc như vương triều Lê (tiền Lê, hậu Lê), Hồ, Nguyễn. Không những vậy vùng đất "địa linh" này còn sản sinh ra những dòng Chúa nổi danh. Chúa Trịnh với 249 năm có mặt trên chính trường Đại Việt đã song hành cùng vua Lê dựng đặt kỷ cương phép nước, chúa Nguyễn bắt đầu từ Nguyễn Hoàng đã có công mở cõi về phía Nam, ổn định đồ bản và giữ vững chủ quyền dân tộc suốt các thế kỷ XVII, XVIII, để rồi các vua Nguyễn tiếp nối, thống nhất đất nước. Không chỉ là quê cha đất tổ của "Tam vương nhị chúa", Xứ Thanh còn là vùng đất hiếu học. Trong dòng chảy của lịch sử khoa bảng nước nhà, vùng đất này đã có 1627 các nhà khoa bảng, trong đó có 240 tiến sĩ, với nhiều tên tuổi được lưu danh muôn thuở trên các lĩnh vực văn hóa, sử học, quân sự, ngoại giao nổi tiếng như: Khương Công Phụ, Lê Văn Hưu, Đào Duy Từ...
Đặc biệt trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, người dân xứ Thanh đã không ngại gian khổ, đã làm tròn vai trò hậu phương lớn, cùng với cả nước làm nên trận Điện Biên Phủ chấn động địa cầu; một Hàm Rồng vang dội chiến công và đại thắng mùa xuân 1975. Càng đi sâu khám phá vùng đất cũng như con người xứ Thanh, chúng ta càng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp và sức sống diệu kỳ của một Việt Nam thu nhỏ- nơi hội tụ hồn thiêng sông núi, nơi mạch ngầm truyền thống vẫn đang bền bỉ chảy không ngừng. Một Thanh Hóa quật cường trong lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm với hình ảnh hiên ngang cưỡi voi xung trận của nữ tướng anh hùng Triệu Thị Trinh, với hào khí vang dội của nghĩa quân Lam Sơn, với những Ba Đình, Mã Cao, Hùng Lĩnh, Hàm Rồng - Sông Mã. Một Thanh Hoá cổ kính với những công trình kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu gắn liền với sự thịnh vượng và suy vong của các triều đại phong kiến Việt Nam. Một Thanh Hóa duyên dáng, đằm thắm mà khoẻ khoắn và căng tràn sức sống với điệu hò sông Mã, hát múa Đông Anh, múa Xuân Phả, chèo chải. Một Thanh Hoá tự tin, năng động, hoà nhịp cùng sự chuyển mình của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá với những nhà máy, khu công nghiệp, khu chế xuất đang từng ngày “thay da đổi thịt”.
Đó là những hình ảnh đa chiều, đa diện, những thanh âm, những nhịp sống sôi động của mảnh đất Thanh Hoá “địa linh nhân kiệt” - mảnh đất đang vươn lên hội lưu cùng thời đại bằng sự kết tinh, lắng đọng của quá khứ, sức sống mãnh liệt của hiện tại và tương lai.
