Ikhweni LikaBabamkhulu

Ikhweni LikaBabamkhulu Ama Novel wesi Ndebele nesi Zulu by Addlove Khoffi Shaka Ncube

03/01/2026

Happy new balandeli base khaya.
Have a blessed year.

08/12/2025

Makhweni

13/09/2025

U Dinewo
Isahluko Saku Qala 1

Uzwakalela phansi umdumo weZulu. Lokhe kusileyo liyandindizela. Imithunzi yezihlahla mide zanyana, ibonakalela khatshana ngoba phela amayezi lawo afuna ukuvala isibhaka bhaka.
Abantwana besikolo sase Ratanyana basabalele bagcwele indlela balubangise khona ezikolweni.
Umbiko ulele ufikile ezindlebeni ze zakhamizi zonke ukuthi kulezulu elikhulu elizayo okuthiwa ngu Dinewo. Izakhamizi lapho ezihlangana khona zijabulela ukuthi zizo lima lonyaka. Ukuthi uDinewo utheni engathangani azilandaba lakho, zona zikhalela amanzi lomdaka.

Yakhala insimbi yokubiza abantwana emzileni wesikolo, lapho ababuthana khona nxa bengena isikolo lalapho bephuma. Kanti lengoma yesizwe ihlatshelelwa khona lapho bese kuphakanyiswa uphawu lwesizwe.
"Sesihamba emakhaya le yinsimbi yokutshayisa". Kungunguna abantwana besikolo ezindlini zabo zokufundela. Lapho kwaku yihola lesitshiya galo lunye ekuseni. Bangungune bengaqedi abantwana besikolo baze bayefika emzileni lapho abama khona.

Ziyadiyazela izakhamizi lapha emizini yase Madwaleni, amayezi asegcwele indawo yonke futhi abonakala ehlanganise umhlaba wonke. Amayezi akhona abonakala kungayisiwo lawa ajiyileyo aka zamcolo, futhi abonakala egijima kakhulu. Omama badiyazela bafaka imigqomo ezindlini zama zenge bekhongozela amanzi. Obaba bagijima ezibayeni bathatha amazinyane amancane wembuzi bawafaka ezindlini.
"Nawena, Nawena" kumemeza uMahlangu ememeza umakhelwane wakhe unaka Siyengwayo.
Asabele unaka Siyengwayo naye edidilika ewela isifudlana esiwela ngasendleni abachithela khona umlotha esiza kumakhelwane wakhe uMahlangu.
"Kambe umuntu uyaze atshe khonapha emlotheni, evele engibizelani uMahlangu laye uthi uyaduba yini lo dwayi ngobude umfazi ka Senziwe". Ebalabalisa ngenhliziyo unaka Siyengwayo kodwa esiya khona.
"Abantwana naka Siyegwayo asilandele abantwana esikolweni, khangela phezulu khangela ubone leli yilo kanye izulu esilizwe emsakazweni izolo". Ekhombela phezulu umama uMahlangu. "Lithwele uthekwane khangela lithwele uthekwane". Athi esukumisa amehlo unaka Siyengwayo umfazi ka Senziwe abone inkwenjane zizinengi zigijima emkhathini zisiya le amayezi agijima esiya khona. Wathi esekhangelisisa phezulu wabona okunye kungathi ngu thekwane akade etshiwo ngu Mahlangu kodwa khona kakubonisisi kuhle kucatshile emayezini.
Uvalo lwamuthi thaaa umfazi ka Senziwe, kazange ebe esatshela uMahlangu bakhwinca izidwaba belandelana besiya landa oSiyegwayo esikolweni.

Usemile umbalisikazi uMhlonhlweni phambi kwabantwana besikolo. Khathesi abamanga njenge njwayelo abantwana emzileni ukuba bama ngokulande lana kwezifundo zabo. Azwakale ngelizwi losisi umbalisikazi Mhlonhlweni. "Gijimani liye emakhaya, gijimanini lingatshiyani lihambe ndawonye lina abadala lingabatshiyi abancane". Eqondisa inkulumo yakhe kulabo abafunda amabanga aphezulu. Aphinde umbalisikazi uMhlonhlweni, "izulu izulu gijimani imifula ingakagcwali". Wathi engakawa gwinyi lawo mazwi laseli qalisile ukuthi tho tho izulu lisihlisa amathonsi amakhulu.
Abantwana besikolo bayaminyezelana emasangweni esikolo abanye batshaya ivigoloni ezikomeni, omunye ubambe umnawakhe ngesandla babonakala begijima ngesiqubu.

Sebemi amadlodlongwana ababalisi ngaphansi kwevulandi le wovisi kampthathi wesikolo. Seliqalile izulu ukuna futhi likhithiza inkobe. Akusiyilo izulu abalijwayeleyo leli. Kanti njalo amayezi akade bewabona kade engabonisi ukuthi kuna uzamcolo. Sekuthule cwaka lapha esikolweni, ababalisi bayabala balisa ezinhlweni zabo . Babonisa ukuzisola ukuthi ngabe babayekelile abantwana bese makilasini, ngoba abanye izogcwala imifula bengakafiki ngakibo.

Siyeza sahluko sesi bili.

10/02/2025

Umthunzi WeSithembo

Isahluko SakuQala 1

Laselibantu bahle ilanga, kuzwakala abafana betshaya amakhwelo lemichilo bethintela izifuyo ezibayeni. Emakhaya kuzwakala imigigo kuphela, abantwana abangamankazana begiga omama lezalukazi besesetha. INkosi uSomlondo ibonakala ihleli ngaphansi kwesihlahla somkamba esilomthunzi omuhle. Lapha emzini weNkosi uSomlondo kusedaweni yase Matobo eZintabeni.
"Bafana zikwanile izifuyo zami" kubuza iNkosi uSomlondo ezama ukusukuma ebambelela intonga yakhe ngoba amandla ayasephela ngenxa yokuhamba kweminya. Yazwakala iNkosi indonsa umoya ngamandla.
"Yeyi bafana iyabuza iNkosi ukuba izifuyo ziyenele zonke"? Kubuza icina thunjana leNkosi uMpiyabo.

Phakathi kwezisebenzi zeNkosi kwakukhona ingqwele u Dupha, uDupha waye sesebenze iminyaka eminengi lapha ekhaya esebenzela iNkosi uSomlondo, nguye owayelibutho labafana bonke ababe selusa inkomo zeNkosi. U Dupha wayezibona esekhulile njalo ezibona esetshiyiwe yisikhathi ukuthi laye abe lumuzi wakhe labantwana bakhe. Kwakuthi ngaso sonke isikhathi engahambela emadlelweni ukuya khangela abafana benkomo ukuthi zidliswa endaweni efaneleyo, wawumthola eselele ngaphansi kwesihlahla esidla amathambo engqondo. "Ngiyafisa lami ukuba lamakhosikazi amane njenge Nkosi yami, ngizathatha uMamlambo ngithathe uMasiwela ngithathe uKhweni ngithathe lokuyinkazana lokhuyana kwako Mankunzini uMansingingizi" . Ngu Dupha lowo ethatha ehlanganisa engqondweni yakhe ukuthi mhlazana kuchitheka igula lamasi es**a emzini weNkosi uSomlondo uzathathani ahlanganise lani ukuze laye azithole elemuli yakhe .

Abantu bonke sebethe gwaqa emzini weNkosi. Bakwejisile izalukazi ziyathela abazukulu inganekwane, mhlalokho izalukazi zonke zazihleli exhibeni elikhulu lapho ezazichitha khona isikhathi leNkosi. Kwesinye isikhathi wawuthola isalukazi lesalukazi sihleli exhibeni laso. INkosi uSomlondo uhleli emnyango ubonakala elokhu edlalisa ibhetshu lakhe ngentonga yakhe. Abafana lokhu bezulazula ngale ngemva kweziphala belungisa imichilo yabo, ngoba phela inyanga yayikhanyisile.
"Mhuu mhuu" yiNkosi uSomlondo lowo elungisa ilizwi lakhe. "Sondelani ngapha emkulwini omkhulu, bizani laba fana bonke baze lapha". Abazange besa thandabuza abantwana kunye laba fana benkomo bazothi wathalala ndawonye bengakwazi ukuthi babizelwani. I Nkosi ayizange isapholisa amaseko yahlala phezu kwendaba yabela omunye lomunye isipho sakhe esiyisibongo.
Kwathi uDupha kwaba nguye othola isipho esingcono kulabanye. Emva kwalokho iNkosi yavalelisa isiya lala exhibeni layo.
Indlela iNkosi eyavalelisa ngayo kwaku ngathi ngeke ivuke isabona ngamehlo, kwaku ngathi izavuka umphefumulo lenyama sekwehlukene.

Ilotshwe ngu Addlove Shaka Ncube

11/01/2024

Isilonda SiFuthela uMnikazi.

"Thula thula mntakwethu, thula mfowethu musa ukukhala"
Zehle zijuluke izinyembezi kube sengathi umfolosi 😭wezinyembezi zika Nandi.

"Ayi bo mntaka baba,
Was ukhala njengo muntu ongenalo ithemba? Sula lezo nyembezi mntakababa".
Kube sengathi zigobhaza 😭💔ngamandla okwamanzi we xhaphozi⛆.

"Myekeleni adelesi umoya, myeken azikhiphe izinyembez khana buzuphuma ubuhlungu💔 enhlizwen yakhe; sekwenzakele mntanami ngeke sisaku shintsha, kwamukele kunjalo uzibonele nawe ukuthi bekunjani...."

Kube sengathi bangivusela amanxeba okwembongolo,
Efakwa incukuthu eshisayo esilondeni.
"Kwamukele mntakwethu".
Ulokhe shilo umngane ngapha uphethe umakhale khukhwini wakhe unake zakhe nabangane bakhe abangcono kunami.

Sesi side isikhathi umpompoza lomfolosi wezinyembezi kimi.
Sengiba bambezele ukuba bahambe bayozi shwashwatha zisa shisa.

Bayabonakala ebusweni babo kuthi bazwelani begudlisa iguma.
Kube khona okuthi s**a phakthi kwaba khohlisi.

Nasiyana isihlahla samaganu , kungcono ukwanga isihlahla sama ganu, sizongiduduza ngcono.
Yiii yii yiii ngii, ibhakuze indliziyo engathi kuzophuma itshe legumbi elabonwa ngabakhi, lifisa lona kuphuma kweyami inhliziyo kodwa aliyitholi intuba.
Nangapha kuvimbi sona isigxobo somthi esesiphenduke umngane ongcono.
Izinyembezi zehla namaxolo esihlahla zize zigezisa umuhlwa.

Sekududuza wona amganu alokhe ekhithikile, amanye awela ezunyaweni koda akuzwakali.




U

15/11/2023

UMhlengi WeNyembezi 2

"Zikhululeni ziyekudla, zikhululeni ziyedobha amahlamvu entabeni. Liqale ngekhaya liphunge uholo beselisiya nathisa obabhemi esibholaneni soMphafa".
NguManyemula lowo ethi abazukuku bakhe abakhulule obabhemi ngoba nanto nelanga selise makhanda. UMdlandlela yena wayebonakala ebhoda lamasimu ekhangela lapho akade bevala khona izikhala.
Odadewabo bakaMdlandlela uSimayedwa lo Nhlangano babonakala ngale ngokuya emthonjeni bamelele unina uManyemula laye owaye melele indodana yakhe uMdlandlela.

"Mama uphila mpilo bani lomalukazana wakho? Kambe siphume ekuseni ngendlala engumuntu ozolandela lokudla emasimini kodwa nanko sesibuyela ngekhaya ngendlala"? Ngu Nhlangano lowo udadewabo ka Mdlandlela laye owaye sephelelwe ngumphako ehlala ebuya emendweni.
Wathi engaka wagwinyi amathe uNhlangano wayesekhona uMdlandlela ngemuva kwabo, esebambisane labo indlela.
UMdlandlela kwaba nguye ogama impendulo kanina UManyemula. "Mama lo malukazana wakho kufanele abuyele ngakibo, ngoba asikwazi ukuhlala levila lapha ekhaya". Yonke lenkulumo babe yikhuluma bekhohlwa ukuthi UManyanyatha sengabeletha loba yinini.
"Kahambe sibili bhuti, kabuyele ngakibo bavele bayaloya abantu bako Mlotshwa kabuyele ngakibo UManyanyatha". Ngu Simayedwa lowo.

Zehla inyembezi kuManyanyatha wagcina ese sehluleka lokuchola. Kanti losane lalo lwaselufuna ukubona insaba zelanga.
Wathi esaguqile uManyanyatha wezwa isisu sisika ngamandla, wazama ukuqinisela esukuma efuna ukuya exhibeni lakhe. Wathi ethi eyasukuma wabona ngamanzi endlela esehla ngomlenze, lapho isisu simsika okwamagama.
"Mama .. mama , ngisizeni bo, Babakazi bo". Kuhlaba uManyanyatha umkhosi. UMdlandlela wawuzwa umkhosi ka nkosikazi wakhe kodwa lokho kuye kwaba mhlanga zimuka nomoya.
"Sekutheni naka Mlamuleli, kutheni bo nawena "? Kubuza isalukazi sangale esigabeni sase Maribeha esasizudlulela duze lomuzi wako Mdlandlela sisiya eTswayini. "Ngisize gogo ngisize gogo Mankiwane". NguManyanyatha lowo ecela usizo kuMankiwane.
"Sukuma sukuma bambelela lapha siye exhibeni, uhmm lempeya kayisekho batayi ungaphi kanti usebele uManyemula aze akutshiye wedwa uyisigulane"? Kubuza isalukazi sako Nkiwane esingazange sayithola impendulo. Umbuzo k**a Nkiwane waphendulwa ngumntwana owayesethwele ngu Manyanyatha ngemilenze.

Bayaqhubana uManyemula labantwana bakhe sebezongena entubeni yomuzi. Emjcabangweni yabo kugcwele inzondo. Kanti bafisa lokuthi umnewabo ahlukane loManyanyatha. Bathi bethi mehlo s**a babona ekhaya phakathi komuzi kukhanya, kwehla inkanyezi elomsila yehlela enzikini yomuzi yabuya yabuyela phezulu.

Iyaqhubeka
Ilotshwe ngu Addlove Khoffi Tshaka

14/11/2023

UMhlengi WeNyembezi 1

"Vuka vuka Manyanyatha, vuka wenzele abantu uhololo bahambe emasimini bephungile loba ingela lutho. Uzosala usuchola ingqoloyi wenzele abantu amaqebelengwane uwalandelisele emasimini". Kwaku nguninazala kaManyanyatha lowo evusa umalukazana wakhe owayezithwele. Lapho waye sengabeletha loba yinini uManyanyatha.
UManyanyatha waye labantwana abayisithupha lo owayemthwele esiswini wayezoba owesikhombisa.
UManyanyatha wayezalwa khonalapha esigabeni sako Zhwehamba.
Kusebusika abantu bavukela emasimini beyochithiza umquba abanye begebhela izigodo abanye babonakala bethwala ama hlahla bevala izikhala ukuze ma seliduma baphume ijumo.

Lapha ko Mdlandlela okwendele khona uManyanyatha kusetshenzwa loba likhipha inhlanzi emanzini.
UMdlandlela yena wayehlala edolobheni lapho ayesebenzela khona. Kunye nabo dadewabo baka Mdlandlela babhlala khona emadolobheni. Babe buya ekhaya uma kungama khisimusi.
Kodwa ngalowo mnyaka babe buye bonke baphelela lapha ekhaya. Isalukazi uManyemula unina ka Mdlandlela wayebonakala ehlekela esikhewini kungazakali ukuthi ujabuleleni.

'Asambeni bantwa bami, lizotshiya lisitshovisile imisebenzi yase masimini".
Ngu Manyemula lowo edondolozela ngodondolo lwakhe eqhubana nabantwana bakhe ababili abangama nkazana ababuya edolobheni lako Bulawayo.
UMdlandlela yena nabafana babe bhode ngale kwamasimu okungela matshe khona bedonsa isileyi ngabo babhemi.
UManyemula lamankazana akhe indlela asebe sondelelana ngayo kuyabonakala ukuthi kukhulu abakuxoxayo.

"Baqinisile ma bethi umendo awuthunyelwa gundwane". NguManyanyatha lowo inyembezi zigobhoza emehlweni ngapha ethwele ingcebethu eyisibekele ngo khomane loku sesetha eqonda ngemuva ko mkulu lapho okulesithebe khona sokucholela. Isithebe sasihlala ngaphansi kwesihlahla samaganu. UManyanyatha wafika ngaphansi kwesihlahla samaganu esasingela mahlamvu wabeka ingqoloyi yakhe phansi wagona isihlahla samaganu wehlisa izinyembezi. "Kambe ngangifunani ku Mdlandlela, yini engangiyibonile ngoba nanku bangidlisa imbuya ngothi abafowabo baka Mdlandlela nabo dadewabo". Wayethi uma ephumisela lamazwi uManyanyatha zehle ngamandla inyembezi.
Phela kwaku ngase nsuku zatshwala engabelethanga.
Wayesekhala eguqe phansi UManyanyatha ngapha ebambe imboko yokuchola ngesandla sokunxele esokudla sisula izinyembezi ezazithontela phezu kwesithebe.
Wathi ethi mehlo s**a UManyanyatha wabona uManyemula nabantwana bakhe behleli ngaphansi kwesihlahla somawa kusitsha ingxogxo, lapho yadubuka kakhulu inhliziyo kaManyanyatha.

Amasimu alapha ekhaya koMdlandlela aye ngekho khatshana kakhulu lomuzi. Imbuzi bewuzibona sezifohlele, ugijime uzixotshe zingakalithinti ikhaba.

Iyaqhubeka
Ilotshwe ngu Addlove Khoffi Tshaka

31/10/2023

Selidumela Emasumpeni.

Uma kuthiwa "Selidumela Emasumpeni" kusuke kuchazwa ukuthi into ethile sekuseduze yenzeke leyonto. YINI AMASUMPA? amasumpa phela izibambo(handles)zethunga. IThunga ke ilesisitsha esikhandwe ngogodo lwesihlahla esithile njengebhakede loku Sengela kulo uma kusengwa izinkomo kulemizi ekusengwayo kuyo. Uma ke selidumele Emasumpeni ubisi lusuke selizogcwala phezulu ethungeni. Ngenkathi umsengi esenga ubisi lusuke seliduma linomsindo othi "du du du du" uma selizogcwala ithunga ubisi selisondela phezulu emasumpeni(handles) ethunga.

Lesi saga sesi Ndebele esithi "Selidumela emasumpeni"sisuselwa lapho. Uma into ethile isizokwenzeka kuthiwa SELIDUMELA EMASUMPENI..

I have reached 100 followers! Thank you for your continued support. I could not have done it without each of you. 🙏🤗🎉
03/10/2023

I have reached 100 followers! Thank you for your continued support. I could not have done it without each of you. 🙏🤗🎉

Ikhweni LikaBamkhulu
28/06/2023

Ikhweni LikaBamkhulu

Address

Matobo
163MAPHISA

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Ikhweni LikaBabamkhulu posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Ikhweni LikaBabamkhulu:

Share

Category