23/08/2026
🎣 MỘT BUỔI ĐI CÂU ...cuộc sống ở Séc thật tuyệt…
Mấy hôm trước, anh Việt kể cho tôi nghe một câu chuyện.
Cuối tuần, anh Việt đi câu cá cùng anh Hùng, một người em vừa từ Việt Nam quay lại Séc. Hai anh em vừa câu cá, vừa nói chuyện về cuộc sống, về Việt Nam, rồi lại nhắc đến những năm tháng đã qua.
Anh Việt đã sống ở Séc vài chục năm. Còn anh Hùng trước đây cũng từng sống ở Séc một thời gian dài. Nhưng rồi vì một số hoàn cảnh, anh về Việt Nam và ở đó gần 10 năm.
Gần 10 năm không phải là một khoảng thời gian ngắn.
Đủ lâu để cuộc sống thay đổi, con người thay đổi, những suy nghĩ ngày trước cũng có thể khác đi rất nhiều.
Có lúc anh Hùng từng nghĩ:
“Hay là em bỏ luôn cái trvalý ở Séc cũng được. Sau này cần thì tính.”
Người Việt mình đôi khi cũng hay nghĩ như vậy.
Lúc đang có thì thấy bình thường.
Đến khi cần mới thấy nó quan trọng.
May mắn là sau gần 10 năm ở Việt Nam, anh Hùng quay lại Séc và tình trạng trvalý của anh vẫn còn. Hiện anh đang giải quyết thêm một số giấy tờ, thủ tục để hoàn thiện lại hồ sơ và giấy tờ trvalý của mình.
Trong buổi đi câu hôm đó, anh Hùng tâm sự với anh Việt:
“Em ở Việt Nam gần 10 năm rồi. Bây giờ em mới thấy cuộc sống ở Séc thật tuyệt anh ạ.”
Một câu nói rất đơn giản.
Nhưng nghe lại, tôi thấy phía sau câu nói ấy có cả một quãng đời.
🌿 CÓ NHỮNG THỨ KHI ĐANG CÓ, MÌNH KHÔNG THẤY QUÝ
Có thể ngày trước, khi đang sống ở Séc, anh Hùng cũng giống như nhiều người khác.
Đi làm.
Kiếm tiền.
Lo cho gia đình.
Bận rộn với đủ thứ chuyện.
Rồi có lúc nghĩ rằng về Việt Nam sống vài năm cũng chẳng sao.
Nhưng gần 10 năm ở Việt Nam có lẽ đã cho anh một góc nhìn khác.
Anh không nói cuộc sống ở Việt Nam không tốt.
Chỉ là sau khi trải qua cả hai nơi, anh mới cảm nhận rõ hơn cái giá trị của một cuộc sống ổn định, bình yên và có trật tự.
Sáng đi làm.
Chiều về nhà.
Cuối tuần đi câu cá, đi công viên.
Con cái đi học.
Cuộc sống cứ bình thường như thế.
Nhiều khi chính cái “bình thường” ấy lại là thứ người ta nhớ nhất khi đã rời xa.
🪪 CÂU CHUYỆN CỦA ANH HÙNG LÀM TÔI NHỚ ĐẾN MỘT TRƯỜNG HỢP KHÁC
Một cặp vợ chồng người Việt, cũng là bạn học của tôi, trước đây từng sống ở Séc nhiều năm.
Sau đó vì hoàn cảnh, hai vợ chồng về Việt Nam một thời gian khá dài.
Đến khi muốn quay lại Séc thì mới phát sinh chuyện.
Thẻ trvalý của hai vợ chồng đã hết hạn và việc đổi thẻ không được chấp thuận.
Sau đó họ thử xin visa sang Séc với mục đích đi chơi.
Cũng bị từ chối.
Tôi kể hai câu chuyện này không phải để nói rằng:
“Cứ về Việt Nam lâu là sẽ mất trvalý.”
Không phải.
Trường hợp của anh Hùng là một ví dụ: anh đã ở Việt Nam gần 10 năm nhưng may mắn vẫn còn tình trạng trvalý.
Mỗi người có một hoàn cảnh, một hồ sơ khác nhau. Cơ quan chức năng cũng phải căn cứ vào tình trạng cụ thể và quy định pháp luật để giải quyết.
Nhưng những câu chuyện như thế này cho thấy một điều:
👉 Có trvalý trong tay không có nghĩa là từ đó mình có thể quên luôn chuyện cư trú của mình.
Đặc biệt là những người về Việt Nam sống lâu năm.
⚠️ NẾU ĐANG CÓ TRVALÝ, CÓ MẤY ĐIỀU BÀ CON NÊN NHỚ
1️⃣ Về Việt Nam lâu, đừng nghĩ “bao giờ quay lại cũng được”
Đây là chỗ nhiều người dễ chủ quan nhất.
Ban đầu về vài tháng.
Rồi thành một năm.
Hai năm.
Rồi vì công việc, gia đình hoặc những lý do khác, thời gian cứ kéo dài.
Theo quy định của Séc, trong một số trường hợp, việc ở ngoài lãnh thổ EU liên tục quá 12 tháng có thể dẫn đến việc bị xem xét hủy trvalý, nếu không thuộc trường hợp ngoại lệ theo luật.
Nhưng cũng phải nói rõ:
Không phải cứ ra khỏi EU quá 12 tháng là tự động mất trvalý.
Hoàn cảnh cụ thể rất quan trọng.
Vì vậy, nếu biết mình sẽ ở Việt Nam lâu, tốt nhất nên tìm hiểu trước xem tình trạng của mình có ảnh hưởng gì không.
Đừng để đến lúc muốn quay lại Séc mới bắt đầu hỏi.
2️⃣ Thẻ hết hạn chưa chắc có nghĩa là mất trvalý
Đây cũng là điều nhiều người nhầm.
Thẻ cư trú hết hạn và quyền trvalý bị hủy là hai chuyện khác nhau.
Vì vậy, nếu đang ở Việt Nam lâu năm, thẻ đã hết hạn, đừng vội nghĩ:
“Thôi, chắc mất rồi.”
Nhưng cũng đừng chủ quan nghĩ:
“Chắc chắn vẫn còn, lúc nào về đổi cũng được.”
Cả hai cách nghĩ đều không nên.
Nếu có ý định quay lại Séc sau một thời gian dài, nên kiểm tra tình trạng cư trú của mình trước.
3️⃣ Địa chỉ cư trú cũng đừng bỏ mặc
Có người trước đây thuê nhà ở Séc.
Sau đó về Việt Nam.
Chủ nhà bán nhà, hợp đồng kết thúc, địa chỉ thay đổi… nhưng mình chẳng để ý gì nữa.
Đến khi quay lại mới phát hiện thông tin cư trú của mình đã có vấn đề.
Trvalý pobyt và địa chỉ đăng ký cư trú không phải là một.
Nhưng những thay đổi về địa chỉ vẫn có thể dẫn đến các vấn đề hành chính mà mình cần biết và xử lý.
Đừng nghĩ:
“Cứ để đấy, có ai hỏi đâu.”
4️⃣ Nhận thư của OAMP thì đừng cất vào ngăn kéo
Cái này tôi thấy bà con cần đặc biệt chú ý.
Nhận thư của Bộ Nội vụ – OAMP mà không hiểu tiếng Séc, nhiều người có thói quen để đó rồi tính sau.
Một tuần.
Hai tuần.
Rồi đến lúc nhớ ra thì thời hạn đã gần hết.
Trong những việc liên quan đến cư trú, thời hạn rất quan trọng.
Nhận thư thì đọc ngay, xem:
📌 Họ gửi về vấn đề gì?
📌 Mình phải làm gì?
📌 Thời hạn đến ngày nào?
📌 Có phải bổ sung giấy tờ hay giải trình không?
Nếu không hiểu thì tìm người biết việc để kiểm tra.
Không nhất thiết chuyện gì cũng phải chạy đến luật sư, nhưng đừng bỏ qua một văn bản của Bộ Nội vụ chỉ vì mình không hiểu nó viết gì.
5️⃣ Hồ sơ cũ có vấn đề thì đừng nghĩ “chuyện lâu rồi”
Có những người ngày trước làm hồ sơ theo những cách mà bây giờ nghĩ lại cũng thấy không ổn.
Có thể là giấy tờ không đúng, thông tin khai không chính xác hoặc những vấn đề khác liên quan đến hồ sơ cư trú.
Nhiều năm không có chuyện gì không có nghĩa là sau này chắc chắn sẽ không có ai kiểm tra.
Nếu biết hồ sơ của mình có điểm bất thường, tốt nhất nên kiểm tra sớm.
Biết vấn đề khi nó còn nhỏ bao giờ cũng dễ xử lý hơn lúc nó đã thành một hồ sơ lớn.
6️⃣ Đừng nghĩ có trvalý là “an toàn tuyệt đối”
Trvalý là một tình trạng cư trú rất quan trọng, nhưng không phải là một tấm thẻ miễn nhiễm với mọi vấn đề pháp lý.
Những vi phạm nghiêm trọng, đặc biệt liên quan đến hình sự, có thể ảnh hưởng đến tình trạng cư trú tùy từng trường hợp.
Tất nhiên, không phải cứ bị phạt một lỗi nhỏ là mất trvalý.
Nhưng nếu có vấn đề pháp lý nghiêm trọng, đừng tự đoán rằng:
“Mình có trvalý nên chắc không sao.”
🌿 CÓ LẼ ĐIỀU TÔI NHỚ NHẤT TRONG CÂU CHUYỆN NÀY LẠI KHÔNG PHẢI CHUYỆN GIẤY TỜ
Mà là câu nói của anh Hùng:
“Bây giờ em mới thấy cuộc sống ở Séc thật tuyệt anh ạ.”
Có lẽ nhiều người Việt sống ở đây lâu năm sẽ hiểu.
Ngày mới sang, phần lớn chúng ta chỉ nghĩ đến chuyện làm ăn, kiếm tiền, lo cho gia đình.
Rồi năm này qua năm khác.
Con cái lớn lên ở đây.
Có công việc.
Có nhà cửa.
Có bạn bè.
Có những thói quen mà mình không còn nhận ra là đã trở thành một phần cuộc sống.
Đến lúc rời đi lâu ngày, quay lại, mới thấy những điều trước đây mình cho là bình thường lại đáng quý đến thế.
Và câu chuyện của anh Hùng cũng làm tôi nghĩ đến một điều rất đơn giản:
Nếu mình đã mất nhiều năm để xây dựng một cuộc sống ở Séc, thì những gì liên quan đến cư trú của mình cũng đáng để quan tâm và giữ gìn.
Đừng đợi đến lúc cần quay lại mới kiểm tra.
Đừng đợi đến lúc nhận thư của OAMP mới tìm hiểu.
Đừng nghĩ:
“Bao giờ có chuyện rồi tính.”
Bởi có những chuyện, đến lúc có chuyện rồi mới tính thì đã muộn hơn rất nhiều.
Còn anh Hùng thì may mắn hơn.
Sau gần 10 năm ở Việt Nam, anh vẫn còn cơ hội quay lại cuộc sống mà mình từng nghĩ có thể bỏ đi.
Và trong một buổi chiều đi câu bình thường, anh chỉ nói với người anh của mình một câu rất giản dị:
“Bây giờ em mới thấy cuộc sống ở Séc thật tuyệt…”